Iranian Bar Associations

WWW.FARSBAR.IR

(صفحه۱۰۹)
فهرست اصلي
فهرست:

* نقد و بررسي فيلم جدائي نادر از سيمين از ديدگاه حقوقي
-------------------------------------------------------------

* نقد و بررسي فيلم جدائي نادر از سيمين از ديدگاه حقوقي

حسن اژدري - عضو انجمن فيلم كانون وكلاي منطقه فارس

( خويشتن داري عميق بين سينما و حقوق )

فيلم جدائي نادر از سيمين كه در ايام نوروز در اكران سينماهاي كشور به نمايش در آمد هرچند كه محتواي فيلم عليرغم فيلم هاي نوروزي كه با نشاط وكميك مي بايست باشد ، درواقع در جايگاه خود فيلمي نوستالژيك و درام عاطفي و خانوادگي بود كه كارگردان صرفنظر از اشاره به آسيب هاي اجتماعي و خانوادگي و روابط عاطفي بين پدر و مادر و فرزند و پدربزرگ و تحليل اجتماعي اخلاقيات – دروغ – شك ، قضاوت بحران درروابط زناشوئي ، پنهان كاري ، طبقه فرودست را نيز در كنار طبقه متوسط واردِ ماجرا كرده و تلاش كرد تاثيرات حاصل از مضامين مطرح شده در فيلم اش را به سه نسل از جامعه امروز ايران بررسي كند ، از ديدگاه حقوقي فيلم حانز اهميت است زيرا :
بخشي از فيلم مربوط به ارتباط حقوق و سينما است زيرا فيلم سازان و كارگردانان بنام و محبوب سعي مي كنند ضمن اينكه از ابعاد مختلف فيلم را بررسي مي كنند از چشم انداز حقوق نيز به فيلم خود مضمون و خميرمايه حقوقي دهند تا خويشتن داري عميق بين سينما و حقوق را به تصوير بكشند به نحوي كه داستان فيلم قسمتي مربوط به بازپرسي ، دادگاه قاضي و دادرسي حقوقي در دادگاه حقوقي و تحقيق از متهم در مراحل بازجويي و تحقيقات مقدماتي است كه نادر متهم به قتل شده است چرا كه با هل دادن خدمتكار خانه از آپارتمان به بيرون و اصابت وي به پله هاي آپارتمان در نتيجه جنين سقط شده است بازپرس سعي دارد كه نادر را متهم به قتل عمدي نمايد و با استناد به ماده ۲۰۶ بند ج قانون مجازات اسلامي تحقيق كند كه وي آگاه به باردار بودن خدمتكار بوده است يا خير كه در صورت اثبات آگاهي نادر، موضوع را در قالب حكم قتل عمدي مطرح و كيفرخواست را صادر نمايد كه نكته ظريف اينجاست كه به فرض اثبات آگاهي نادر به باردار بودن و سقط جنين بايستي اتهام وي قتل عمدي باشد و مجازات قصاص در صورت اثبات عدم آگاهي نادر به بارداربودن خدمتكار اتهام وي قتل غيرعمدي و مجازات حبس و پرداخت ديه باشد .

از ديدگاه حقوق جزا :
۱-عده اي اعتقاد دارند كه ماده ۲۰۶ بند ج صرفاً ناظر به موردي است كه يك انسان كامل كه از قصد و اراده بلوغ و عقل برخوردار باشد صدمه منتهي به قتل وي شود حكم قتل عمدي مصداق پيدا مي كند نه يك جنين چهارماهه كه هنوز بدنيا نيـامده زيرا اهليت براي دارا بودن حقوق ، بازنده متولدشدن انسان شروع مي شود (۱)
و حمل از حقـوق مدني زمانـي متمتـع مي گردد كـه زنـده متـولد شــود (۲) در صورتي كه در فيلم اشاره به جنين چهارماهه كرده است و هرانسان متمتع از حقوق مدني
خواهد بود به شرطي كه براي اين امر اهليت قانوني داشته باشد (۳) كه در فيلم جنين متولد نشده است كه داراي حقوق باشد و بند ج ماده ۲۰۶ مصداق داشته باشد .
بنابراين صرفاً مجازات حبس و پرداخت ديه را بايستي تعيين نمود چراكه مصداق ماده ۴۹۲ و ۴۹۳ قانون مجازات اسلامي نيز اشاره به ديه سقط جنين در موارد عمد و شبه عمد را به عهده ، جاني تعيين نموده و در موارد خطاي محض برعاقله اوست خواه جنين روح پيدا كرده و خواه نكرده باشد بنابراين نتيجه مي گيرند كه فرقي بين عمد و شبه عمد بودن نيست و همچنين فرقي بين آگاه بودن يا عدم آگاهي متهم به باردار بودن نيست بهرحال درهردو حالت مجازات حبس و پرداخت ديه است بنابراين به فيلم ساز اين ايراد وارد است كه چرا بازرس مدام در مرحله تحقيقات مقدماتي چندين بار تاكيد دارد كه نادر آگاه به باردار بودن خدمتكار بوده است يا خير ؟ چون فرقي نيست بنابراين راه ناصوابي را طي نموده است كه در خور سينما و حقوق نبوده است .

۲-عده اي هم اعتقاد دارند كه فيلم ساز راه ناصوابي را طي ننموده و اگر بازپرس مدام در مرحله تحقيقات مقدماتي چندين بار تاكيد براين دارد كه بايد حقايق روشن شود كه نادرآگاه به باردار بودن خدمتكار خانه بوده است يا خير،
عنصر عمد و آگاهي برايش حائز اهميت است كه اگر آگاه بوده پس بايد قصاص شود چرا كه در ماده ۲۰۶ بند ج قسمت اخير صريحاً فيدگرديده و قاتل نيز به آن آگاه باشد كه نادر تضادبين آگاهي و عدم آگاهي قرار گرفته ، به نحوي كه يا اينكه آگاه بوده خدمتكار باردار بوده ولي براي فرار از مجازات و جلوگيري و گسيخته شدن كانون خانوادگي و محافظه كاري كه خصلت بعضي از روشنفكران است به دروغ متوسل شده كه مفري براي وي بمنظوررسيدن به يك زندگي آرام باشد تا بدينوسيله از كيفرخواست قتل عمدي نجات پيدا كند ،
و بعد هم فرزند ۱۱ ساله اش مدام پدر را به چالش هاي اخلاقي دعوت مي كند تا جواب منطقي را از پدر خود بگيرد كه آيا پدر به وجدان كه تنها محكمه اي است كه به قاضي نياز ندارد پاي بند ومعتقد بوده است يا خير ؟! آيا عالماً عامداً و اگاهانه به حامله بودن خدمتكار وي را هل داده كه منجر به سقط جنين شده است يا خير ؟
نادر اگر آگاه بود عالماً عامداً به واسطه ضرب يا اذيت و آزار وهل دادن زن حامله موجب سقط جنين وي شده علاوه بر پرداخت ديه يا قصاص حسب مورد به حبس از يك تا سه سال محكوم خواهد شد (۴) در اينجاست كه ،

حقوق براي سينما موضوع است زيرا سينما به موضوعات حقوقي غناي تصويري مي دهد و آنرا تا مرز همگان مي گستراند و در عرصهء اجتماعي و بين المللي به تصوير مي كشد و دايره شنـاخت و آگاهي را براي مخـاطب وسيـع و گسترده مي كند و در مقابل حقوق مي تواند به سينما مفهوم موضوعي و معنوي و پويا و تازه بدهد .
به اصغرفرهادي كارگردان اين فيلم كه در جشنواره بين المللي فيلم برلين برنده
۱-خرس طلائي بهترين فيلم ۲- خرس نقره بهترين بازيگر مرد ۳-خرس نقـره بهترين
بازيگـرزن شـده اسـت دست مـريزاد تبـريك مي گويم و اميداست كه بارديگر فيلم نامه هـاي قـوي ترومنسجم تر از مسـائل حقـوقي تدوين و تنظيم و به جامعه حقوقي ارائه دهند %

--------------------------------------------------------
۱-ماده ۹۵۶ قانون مدني
۲-ماده ۹۵۷ قانون مدني
۳-۹۵۸ قانون مدني
۴-۶۲۲ قانون مجازات اسلامي

ياران سختكوش مريزاد دستان تابان بود هميشه دل حق پرستتان
بالا
فهرست اصلي