قضا و قضاوت از ديدگاه امام خميني ( س )
تبيان آثار موضوعي دفتر بيست و دوم
(صفحه۵)
فهرست اصلي
فهرست:

  * زندان
  * عفو مجرمين
  * احكام عفو
فصل سوم - اصول حاكم بر قوانين و تشكيلات قضائي   * اصل استقلال
-------------------------------------------------------------


  * زندان

رفتار انساني - اسلامي
به تمام اعضاي كميته‏ها و زندانبانها حكم مي‏كنم كه با زندانيان - هر كه باشد - به‏طور انسانيت و اسلاميت رفتار كنند و از آزار و مضيقه و رفتار خشن و گفتار ناهنجار خودداري كنند كه در اسلام و حكومت عدل اسلامي اين امور ممنوع و محكوم است و به بستگان زندانيان در روز معيّني با مقررات ، اجازه ملاقات دهند .
( بيانات امام در آستانه ترك تهران به قم ، صحيفه نور ج ۵ ، ص۱۲۱ )
۵۷/۱۲/۹

ماهيت واقعي زندانيان
اين خانه خرابها مي‏گويند كه حالا بدتر [از] زمان محمدرضا شد . براي اينكه الآن زندانيهاي سياسي بيشتر از آن وقت است ! سر تا ته ايران بگرديد ، اگر يك زنداني سياسي آدم پيدا كرديد كه توي حبس باشد . بله ، زنداني سياسي به آن معنا كه مي‏خواهد اين مملكت را به عقب براند ، هست در حبسهاشان از همان رژيم سابق ، از همان رژيم باز هم هست . اما آني كه آن وقت بود ، با ايني كه حالاست مقايسه بكنيد . آني كه آن وقت بود ، بهترين فرزندهاي اسلام و بهترين فرزندهاي ايران زير شكنجه بودند و زير ظلم بودند و در حبس بودند ، و حالا بدترين خيانتكارها آنجا هستند . اينها فكر نمي‏كنند ، مي‏دانند ، اما براي اينكه مردم را بازي بدهند ، جوانهاي ما را بازي بدهند ، اين را مي‏نويسند كه حالا هم با آن وقت فرقي نكرده . آن وقت زنداني سياسي داشتيم ، حالا هم زندانيهاي سياسي . اولاً دروغ مي‏گويند كه سرتاسر مملكت ، پُر زنداني [است] . خوب ، حالا ما مي‏گوييم كه صحيح ، امّا كيها آن وقت زندان بودند ، كيها حالا زندان هستند . آن وقت امثال طالقاني
( آيت‏اللَّه حاج سيدمحمود طالقاني ( ۱۲۸۹ - ۱۳۵۸ ه ’ . ش . ) سالهاي متمادي را در دوران ستمشاهي در زندان به سر برد . وي بعد از انقلاب به عنوان نماينده اول تهران در مجلس خبرگان تعيين گرديد . مهمترين تاليفات ايشان تفسير پرتوي از قرآن در پنج جلد و اسلام و مالكيت است . )
و امثال اينها زندان بودند ، حالا امثال نصيري زندان است .
( بيانات امام در جمع مسئولين امور تربيتي تهران ، صحيفه نور ج ۱۰ ، ص ۲ - ۱۳۱ )
۵۸/۸/۱۳

روح حاكم بر زندانها
شما حالا يك دانه حبسي پيدا مي‏كنيد كه يك آدم صحيح باشد و حبس باشد ؟ يك آدمي پيدا مي‏كنيد ؛ يك آدم متديّن ، يك آدم ملي ، يك آدم باشد ؟ آن وقت كه حبس بودند ، همه ملّيون حبس بودند . و همه عرض بكنم كه - امثال ذلك . و حالا كي حبس هست ؟ اينهايي كه جنايات زياد كردند و آنهمه جنايات را كردند ، اينها حبس هستند . آن وقت وضع حبس حالا را با اين جنايتكاران ببينيد ، با وضع حبس آن وقت را با آن جنايتكارها ، با آن مردم صحيح . وضع آن وقت آنطور بود كه بايد از آنهايي كه حبس بودند بشنويد چه شده است . اينها را تا آن حدودي كه ما اطلاع داريم ، كه مُهمش تهران است ، اشخاصي كه در آنجا هستند و مكرراً ما هم سفارش كرده‏ايم ، ابداً تعدي به كسي نمي‏كنند . حبسها از حبسهايي نيست كه نارضايتي داشته باشند . حبس هستند ، اما اين بي‏انصافها مي‏نويسند كه در حبس بدتر مي‏گذرد از آن وقتي كه در آنجا در آن حبسها . [در] آن حبسها پاي يكي از علماي ما را اره كردند - آنطوري كه نقل كرده‏اند . اين حبسهاي حالا بدتر از آن حبسها ؟
( بيانات امام در جمع كاركنان بيمه مركزي ، صحيفه نور ج ۱۰ ، ص ۱۴۳ )
۵۸/۸/۴

پاسخ به معترضان زندان اسلامي
در يكي از نوشته‏هايشان نوشته‏اند كه حبسهاي سياسي در زمان محمدرضا بوده است ، لكن حالا همان طور است يا بيشتر ، حبسي سياسي . اينها فكر اين را نكردند كه آخر حبسي سياسي كه الآن شما اسمش را مي‏گذاريد ، حبسيهاي سياسي بوده است كه در زمان محمدرضا خان آن كارها را مي‏كرده است ؟ دزدها را شما ؛ حبسي سياسي حساب مي‏كنيد ؟ آنهايي كه بر ضد اين مملكت و بر ضد اين ملت قيام كرده بودند و آن همه خيانت كرده بودند ، آنها را جزء رجال سياسي شما حساب مي‏كنيد ؟ نصيري جزء رجال سياسي است ؟ هويدا جزء رجال سياسي است ، يا جزء دزدها هستند اينها ؟ شما چرا رجال سياسي را بدنام مي‏كنيد به اينكه اينها را اسمشان را رجال سياسي مي‏گذاريد ؟ ساواكيها جزء رجال سياسي هستند ؟ آني كه الآن در حبس فعلي دادگاههاي ما هست ، همين ساواكيها هستند و همين خيانتكارها و همين اشخاصي كه يا كشته‏اند يا امر به كشتن كرده‏اند و يا زجر كرده‏اند جوانهاي ما را ، آنطور كارها را با همه طبقات كردند . زمان رضا ، محمدرضا كي حبس بود ؟ چه طبقه‏اي حبس بودند ؟ علما ، دانشگاهيها ، رجال ملي ، اينها حبس بودند . حالا كي حبس است ؟ ساواكيها . خوب ، شما اگر ساواكي نيستيد ، چطور اينها را رجال سياسي مي‏دانيد ؟ شما چطور ساواكيها را جزء رجال سياسي حساب مي‏كنيد ؟ اگر شماها پيوندي با رژيم سابق نداريد ، اگر شما جزء اجزاي ساواك نيستيد ، اگر شما فعاليت براي ساواكيها نمي‏كنيد ، چطور ساواكيها كه الآن در حبس‏اند ، در مقاله‏تان مي‏نويسيد كه رجال سياسي ؟ حالا بيشتر از آنجا از زمان [سابق] حبس‏اند ؟ شما دزدها را جزء رجال سياسي مي‏آوريد ؟ معلوم شد سياست شما غير آن سياستي است كه در نظر ملت ماست و مردم اصيل ماست . اگر شما با آنها پيوند نداريد ، چطور مي‏گوييد كه آن وقت و حالا هر دو دسته رجال سياسي بودند كه اينها محبوس بودند . آن وقت وقتي كه ما حبس داشتيم ، حبسي داشتيم مثل مرحوم طالقاني ، مثل آقاي منتظري ، مثل آقاي لاهوتي
( آيت الله حسن لاهوتي ، اولين نماينده حضرت امام در سپاه پاسداران )
از اهل علم ، كثيري از اينها در حبس بودند و زجر كشيدند . يكي از ملّاهاي محترم ما را پايش را در آنجا اره كرده بودند - از قراري كه براي ما گفتند - از رجال سياسي طبقه غيرملّاها هم خوب ، اشخاص محترمي بودند كه سالهاي طولاني در حبس بودند و سالهاي طولاني در زير شكنجه و زجر بودند ، براي اينكه مخالف بودند با اين رژيم . آن وقت اينها حبس بودند ، حالا ساواكيها حبس هستند . اين آقاياني كه اسم خودشان را [فدايي] خلق گذاشتند ، مي‏گويند فرقي نكرده . خيال مي‏كنند حبس - خيال نمي‏كنند ، مي‏خواهند اغفال كنند ، خيال نمي‏كنند - كه نخير ، حبس ميزان است ، چه دزد را حبس بكنند و چه يك شخص امين را ، فرقي ندارد . فرقي ندارد كه دزدها را حبس بكنند يا اشخاص امين را حبس بكنند . فرقي ندارد كه چپاولگرها و آدمكشها را حبس بكنند يا اشخاصي كه مي‏خواهند جلوگيري از چپاولگري بكنند حبس بكنند . اينها منطقشان اين است . بايد در مقابلشان جوانهاي ما گول نخورند از اين تبليغات فاسد .
( بيانات امام در جمع دانشجويان دانشكده اقتصاد ، صحيفه نور ج ۱۰ ، ص ۲ - ۱۵۱ )
۵۸/۸/۱۶

توجه به سلامت روحاني و جسماني
از مسئولين مي‏خواهم كه وضع زندانها را تحت نظر قرار دهند و سفارش اكيد كنند كه با زندانيان رفتار اسلامي - انساني كنند . و چه نيكوست كه گويندگان متعهد در زندانها حاضر شده و آنان را تحت تربيت اسلامي - اخلاقي قرار دهند . و لازم است كه در حفظ سلامت بيشتر و بهداشت بهتر آنان برنامه‏هايي داشته باشند كه زايد بر سختي زندان از سختيهاي ديگر رنج نبرند . و با صلاحديد روساي زندان اجازه ملاقات بيشتري دهند ، خصوصاً در اين ايام ، كه گناهكاران نيز افرادي هستند همچون خود ما .
( پيام امام به ملت ايران در آستانه سال نو ، صحيفه نور ج ۱۴ ، ص ۱۴۳ )
۵۹/۱۲/۲۹

زندان اسلامي
در هر صورت ، زندان اسلامي بايد روي همان موازين اسلامي باشد . هماني كه وقتي كه به شخص اول اسلام ، حضرت امير ، ضربت مي‏زند ، بعد كه مي‏بردندش ، سفارش مي‏كند كه اين را از همان غذايي كه خودتان مي‏خوريد بدهيد و همان طور چه ( مراقبت ) بكنيد .
( بيانات امام در جمع اعضاي دادگاههاي انقلاب ، صحيفه نور ج ۱۴ ، ص ۱۷۲ )
۶۰/۱/۱۹

رفتار محترمانه اسلامي
من يك كلمه به برادران دادگاه و كساني كه رئيس زندان هستند و اشخاصي كه زندانبان هستند ، مي‏گويم و آن اينكه اينطور نباشد كه يك جنايتي وقتي واقع شد ، اينها آرامش خودشان را از دست بدهند و - خداي نخواسته - با زندانياني كه الآن هستند - ولو اين زندانيان از همين گروههاي فاسد باشند - با خشونت غير اسلامي عمل كنند . با آرامش و با احترام عمل كنند . لكن دادگاهها احكام را با دقت بررسي كنند و پرونده‏ها را بررسي كنند و آنها را بر محكمه‏ها بنشانند و از آنها استفسار كنند و با قاطعيت ، هرچه بايد بكنند ، عمل كنند ، لكن اينطور نباشد كه حالا از باب اينكه يك دسته‏اي از ما به وسيله همين گروهها از بين رفته ، حالا ما در حبس با اشخاصي كه محبوس هستند - خداي نخواسته - به خلاف موازين اسلام عمل كنيم و من مي‏دانم نمي‏كنند .
( بيانات امام در جمع اقشار مختلف مردم ، صحيفه نور ج ۱۵ ، ص ۵۰ )
۶۰/۴/۸

توجه به زندانيان
آنهايي هم كه زندان هستند تحت تربيت قرارگرفته اند و هميشه سفارش اينها را كرده ام .
( بيانات امام در ديدار با وزير ارشاد اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۶ ، ص ۲۴ )
۶۰/۱۱/۱۰

مهد تربيت بودن زندان
بايد مردم را در زندانها تربيت كرد . زندان خودش يك تربيتگاه بايد باشد . خوب ، كساني كه در زندان هستند برايشان صحبت بشود ارشاد بشود ، آقايان صحبت كنند برايشان ، ارشادشان كنند . ممكن است يك عده‏ايشان افرادي باشند كه واقعاً گول خورده‏اند ، و شايد اكثراً هم گول خورده باشند . آنهايي كه گول خورده‏اند كم كم درست مي‏شوند ؛ تا يك وقتي كه آرامش پيدا شد ، خوب ، آنها هم بروند سراغ زندگيشان . اما آنهايي كه غير اينها هستند ، فرض كنيد يك كسي دزدي كرده ، يك كسي – يك فرض كنيد كه – يك كار خلاف كرده ، ايني كه حد شرعي دارد ، خوب حد شرعي جاري كنيد . آني كه حد شرعي ندارد بايد رسيدگي كرد و اين تعزيري مي‏خواهد ، تعزيرش كنند و رهايش كنند . آن هم كه حد دارد حدش را مي‏زنند رها مي‏كنند ، نگه داشتنش در زندان جز اينكه يك خلاف باشد و خداوند راضي نباشد و اينكه يك كسي كه بايد يك چند تا شلاق بخورد برود ، خوب ، اينها را ناراحت كردن ، كه اينها بايد زودتر رسيدگي شود .
( بيانات امام در جمع حكام شرع دادگاهها ، صحيفه نور ج ۱۷ ، ص ۱۷۹ )
۶۱/۱۱/۱۸

رفاه حال زندانيان
از اموري كه هر چه بيشتر بايد به آن توجه شود رفاه حال زندانيان است . چه گروههايي كه بر ضد جمهوري اسلامي قيام مسلحانه نموده و مردم بيگناه كوچه و بازار را به خاك و خون كشيده‏اند ؛ و چه كساني كه با فروش و توزيع مواد مخدره فرزندان كشور را به فساد كشانده‏اند ؛ و چه ساير گناهكاران . اينان اكنون اسيران شما هستند ، و به دست خود به اسارت كشيده شده‏اند . با اسراي خود ، چه اينان و چه اسراي جنگي ، رئوف و مهربان باشيد و برادرانه رفتار كنيد .
( پيام امام به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۸ ، ص ۷ - ۲۳۶ )
۶۲/۱۱/۲۲

حكم آقاي جعفري وراميني
بسمه‏تعالي
جناب مستطاب سيدالاعلام و ثقه‌الاسلام والمسلمين آقاي حاج سيد محمد جعفري وراميني - دامت افاضاته
با توجه به وضع موجود زندان قصر ، لازم است جنابعالي مجدداً به تهران مراجعت نموده و از نزديك وضع زندانيان را بررسي كنيد و نسبت به امور رفاهي ايشان ، همانند گذشته ، سعي و كوشش نماييد ؛ و در تسريع رسيدگي به اتهامات ايشان با قضات و بازپرسان محترم همكاريهاي لازمه را بنماييد . از خداي تعالي موفقيت همگان را خواستارم .
( فرمان امام به ثقه الاسلام جعفري وراميني ، صحيفه نور ج ۸ ، ص ۲۱ )
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
۵۸/۴/۱۶

حكم آقاي آذري قمي
بسمه تعالي
جناب حجت‏الاسلام آقاي حاج شيخ احمد آذري - دامت افاضاته
چنانچه قبلاً نيز پيغام داده بودم ، لازم است زودتر به وضع زندانيان رسيدگي نموده و در اين مورد سرعت عمل بيشتري به خرج داده شود ؛ و آنها كه مجرم شناخته شده نگهداري شوند ، و كساني كه مجرم شناخته نشده‏اند با قيد كفالت آزاد گردند . و ضعف كادر قضايي و بازپرسي دادسراي شما ، مجوّز نگهداري متهمين در بلا تكليفي نمي‏باشد .
( فرمام امام به حجت الاسلام احمد آذري ، صحيفه نور ج ۲۲ ، ص ۲۴۱ )
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
۵۸/۴/۱۶

حكم آقاي ملك حسيني
بسمه‏تعالي
خدمت جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج سيد كرامت‏اللَّه ملك حسيني - دامت افاضاته
اميد است وجود محترم از بليات محفوظ و به انجام وظايف اسلامي موفق باشيد . ضمناً با توجه به وضع زندانيان و متهمين ، لازم است زودتر در مورد تشكيل دادگاه و رسيدگي به پرونده‏هاي آنان اقدام نماييد ، و كساني كه گناه صغيره دارند مورد عفو قرار داده و آزاد كنيد ؛ و ديگران را طبق مقررات شرع محاكمه نموده و حكم شرع را در مورد ايشان اجرا نماييد .
( فرمام امام به حجت الاسلام ملك حسيني ، صحيفه نور ج ۸ ، ص۱۵۴ )
۵۸/۴/۱۷

حكم ستاد اصلاح زندانها
حضور مبارك حضرت آيت اللَّه العظمي بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران ، امام خميني - مدظله العالي .
طبق اطلاع واصل ، جناب آيت اللَّه منتظري به منظور اصلاح امور زندانهاو زندانيان ، ستادي را از حضرات آقايان ابطحي ، گيلاني ، كريمي ، طاهري و قاضي تشكيل داده است .
شوراي‏عالي قضايي اين امر را تاييد و موافقت خود را به حضور مبارك تقديم مي‏دارد .
موسوي اردبيلي ( آيت الله عبدالكريم موسوي اردبيلي ، رئيس ديوان عالي كشور )
يوسف صانعي ( آيت الله يوسف صانعي ، دادستان كل كشور )
مرتضي مقتدايي ( آيت الله مرتضي مقتدايي ، عضو شوراي عالي قضائي )
موافقت ميشود . روح الله الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۲/۳/۲

حكم رسيدگي به وضع زندانها
بسم الله الرحمن الرحيم
جناب حجت الاسلام آقاي حاج سيد محمد موسوي خوئيني - دامت افاضاته
با سلام ، گزارش شما از وضع افراد بلاتكليف در زندانها تلخ و تكان‏دهنده است . جنابعالي و آقايان حجتي‏الاسلام موسوي اردبيلي و مقتدايي هر يك در حوزه مسئوليت خويش افرادي را براي خاتمه دادن بدين وضع ناهنجار انتخاب نموده و هر چه زودتر اين مشكل را حل نماييد .
از قول من به تمامي دست‏اندركاران امور قضايي تهران و شهرستانها بگوييد خدا را خوش نمي‏آيد افرادي بلاتكليف در زندانها باشند و آقايان هيچ گونه حساسيتي در اين زمينه نداشته باشند . توفيق شما و همه افرادي كه در دستگاه قضايي زحمت مي‏كشند را از خداوند متعال خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه . و السلام عليكم و رحمه الله ، روح الله الموسوي الخميني
( پاسخ امام به گزارش حجت الاسلام موسوي خوئيني ، اسناد منتشر نشده )
۶۷/۱۲/۲۷
( آيت الله محمد موسوي خوئيني ، در آن زمان سمت دادستاني كل كشور را بر عهده داشت . )

اصل نفي ظلم
بسمه تعالي
جناب حجت‏الاسلام آقاي مقتدايي - دامت افاضاته
با سلام ، از گزارشي كه در مورد وضع زندانيان داديد تشكر مي‏نمايم . همه بايد سعي كنيم به صورتي حركت كنيم كه به احدي‏ظلم نشود . ان‏شاءاللَّه با تلاش خود اين مهم جامه عمل مي‏پوشد . از خداوند متعال توفيق و تاييد شما را خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه .
( پاسخ امام به گزارش حجت الاسلام مقتدائي ، اسناد منتشر نشده )
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
۶۸/۲/۷
علاوه بر موارد مذكور براي اطلاع ازمواضع حضرت امام رجوع شود به :
صحيفه نور ، ج ۱۴ ، ص ۱۷۱ - ۱۷۲

بالا
فهرست اصلي


  * عفو مجرمين

بخشش گناهان صغيره
گفته‏ام من مكرر . وگناه صغيره در مقابل گناه كبيره نه . مساله در اين وقت دروغ گفتن است كه شما آن‏روز مي‏گفتيد ؛ نه ، مساله اين نيست . در يك همچو وضعيتي كه يك اشخاصي داريم‏كه جنايتكارند آن كبيره است ، اينكه من مي‏گويم آن كبيره است ، مقابل آن‏جنايتكارها صغيره است . اين صغيره و آن صغيره ، اين صغيره و آن كبيره ، غير از اين‏است و لهذا ما كه مي‏گوييم صغيره را ما بخشيديم معنايش اين است كه مادون آن‏جنايتكار و خيانتكار است .
( بيانات امام در جمع فرماندهان ارتش ، صحيفه نور ج ۶ ، ص ۲۴۳ )
۵۸/۳/۱

عفو به شرط ابراز ندامت
به اعضاي حزب دمكرات ، و كردهاي غيور و پاكدل كه از طرف سران توطئه‏گر اين احزاب و خيانتگران به اسلام و ملت اغفال شده‏اند ، اعلام مي‏شود در صورتي كه خائنان را رها كرده و به ملت و به اسلام بپيوندند و خود را به پادگانها و مقامات انتظامي معرفي كرده سلاح خودشان را تحويل دهند ، مورد عفو واقع مي‏شوند ، و اگر سران خائن را دستگير و تحويل دهند ، پاداشي بزرگ به آنها مي‏دهم . و در صورتي كه در مخالفت با ملت و دولت پايداري كنند به سزاي اعمال ضد اسلامي خود مي‏رسند و با شدت با آنان عمل مي‏شود .
( پيام امام به ملت در رابطه با مساله كردستان ، صحيفه نور ج ۸ ، ص ۲۶۱ )
۵۸/۵/۳۱

ديدگاه اسلام در باره عفو
سوال : [مذهب اسلام هميشه به خداوند رحيم اشاره مي‏نمايد . آيا تصور مي‏فرماييد كه عدالت خلق هم نسبت به سرنوشت جاسوسان آمريكايي ( اشاره به جاسوسهاي آمريكايي كه در حادثه اشغال لانه جاسوسي آمريكا دستگير شده اند )
قبل يا بعد از محاكمه آنان با گذشت رفتار خواهد كرد ؟
جواب : مذهب اسلام عفو دارد . در موقعش گذشتهاي زيادي دارد . در موقعش براي مجرمهايي كه جرمشان ثابت بشود حدود دارد . از آن طرف عفو دارد . از آن طرف براي مجرم در قوانين اسلام حد قرار داده شده است و جزا قرار داده شده است . بنابراين اينها اگر چنانچه مجرم باشند و جرمشان ثابت باشد ، به حسب اسلام جزا برايشان هست . لكن بر ولي امر است كه در بعضي وقتها كه صلاح مي‏داند عفو بكند . ما هم چنانچه امريكا مجرم ما را تحويل ما بدهد و اموالي كه در آنجاها هست و جلوگيري كرده‏اند ، يا در بانكهاي آنها هست ، به ما تحويل بدهند ، ما بر فرض اينكه اينها مجرم باشند ، همچنين اختياري از طرف شارع داريم به اينكه عفو بكنيم و ممكن است عفوشان بكنيم .
( مصاحبه امام با خبرنگاران مطبوعات اروپا ، صحيفه نور ج ۱۰ ، ص ۲۴۹ )
۵۸/۹/۸

شان صدور و دامنه فرمان عفو
نقشه تضعيف روحانيت متعهد و تضعيف قواي انتظامي است به اسم ساواكي و وابسته به رژيم طاغوتي .
لهذا من براي احساس خطر و جلوگيري از اين نقشه شوم و حفاظت كشور عزيز و اسلام بزرگ ، كليه قشرهايي كه دستشان به خون بيگناهي آغشته نشده و امر به قتل نفوس نكرده و شكنجه‏گر نبوده و امر به شكنجه منتهي به قتل نكرده و از بيت‏المال و اموال مردم سوءاستفاده ننموده ، در آستانه سال جديد عفو عمومي نمودم ؛ چه نظامي و چه ساير قواي انتظامي و چه ساواكي و چه روحاني‏نماي وابسته و پيوسته به رژيم سابق . از اين تاريخ به بعد احدي حق تعرض به كسي را ندارد ، نه مقامات مسئول و نه گروه غيرمسئول . و جناب آقاي رئيس‏جمهور ( سيد ابوالحسين بني صدر ، اولين رئيس رجمهور اسلامي ايران كه در ۲۵/۳/۶۰ از رياست جمهوري عزل شد . )
موظف هستند كه از اين هرج و مرج موجود اكيدا با قوه قهريه جلوگيري نمايند و متخلفين را از هر قشري كه هستند به دست قانون بسپارند . و جناب آقاي قدوسي ( شهيد آيت الله علي قدوسي ، دادستان كل انقلاب كه در روز ۱۴/۶/۶۰ توسط عوامل گروهك منافقين به شهادت رسيد )
دادستان كل انقلاب موظف هستند كه اشخاص متخلف را از هر طبقه هستند به دادگاه احضار و به وسيله آقاي رئيس‏جمهور آنان را الزام به حضور ، و عدالت را درباره آنان اجرا كنند .
و اما اشخاصي كه متهم هستند به يكي از امور فوق كه مورد عفونمي‏توانند باشند ، احدي حق تعرض به آنان را ندارد جز محاكم‏صالح ، و مامورين از قِبَل آن محاكم براي تحويل به محاكم و تمام‏محاكم ايران موظفند كه پس از اتمام پرونده متهم ، پرونده يارونوشت آن را به تهران نزد آقاي قدوسي ، دادستان كل انقلاب بفرستند براي رسيدگي نهايي . و آقاي قدوسي موظفند هيات يا هياتهايي مركب از قضات شرع تشكيل دهند ، و رسيدگي به اين قسم‏پرونده‏ها بكنند و حكم عدل اسلامي را جاري نمايند . و جناب آقاي‏رئيس جمهور پس از رسيدگي به جرايم محكومين كه در زندان هستند ، به گروههايي كه لايق تخفيف هستند يك درجه تخفيف دهند ، و آناني را كه مي‏شود آزاد كرد ، آزاد كنند . و بايد تذكر دهم كه اين عفو وتخفيف ، مشروط است به آنكه اين اشخاص پس از عفو و آزادي ، مرتكب‏اعمال سابق خود يا مشابه آن نشوند ، و الّا علاوه بر مجازات جرم‏فعلي ، مجازات جرم سابق نيز اعاده مي‏شود . و من از عموم برادران‏ايماني مي‏خواهم كه براي رضاي خداوند تعالي از انتقامجويي و بهانه‏گيري اجتناب كنند ، و به پيروي از رسول‏اكرم - صلي‏اللَّه عليه و آله - عفو و اغماض را شيوه خود قرار دهند . و من از جوانان عزيز مي‏خواهم كه از خود عطوفت نشان دهند و از شيوه احسان كه مرضي خداوند است و قرآن كريم بر آن تاكيد فرموده ، پيروي كنند .
( متن فرمان امام در مورد عفو عمومي ، صحيفه نور ج ۱۲ ، ص ۴ - ۱۳ )
۵۸/۱۲/۲۸

خطاي عفو غيرمستحقين
اگر ما آن خطا را نكرده بوديم كه هي آمدند به من گفتند ، هي گفتند ، هي گفتند اين مصلحت‏انديشان كه اينهايي كه ، سازمانيهايي كه آدم نكشته‏اند و چه نكرده‏اند ، عفو بشوند اين عفو بر خطا واقع شد ، و اينها ريختند مشغول توطئه شدند . يك جمعيتي كه در دست ما بودند رهايشان كرديم . يك دسته‏اي را كه بايد بگيريم ديگر نگرفتيم .
( بيانات امام در جمع اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ج۱۲ ، ص ۲۵۴ )
۵۹/۴/۲۹

گذشت و اغماض در رسيدگي
از جناب حجت‏الاسلام آقاي موسوي ، رئيس محترم ديوان‏عالي كشور ، مي‏خواهم تا به عموم دادستانها و قضات محترم ابلاغ كنند كه علاوه بر اسامي تهيه شده براي آزادي ، در اسرع وقت ممكن و حداكثر تا دو ماه به‏پرونده‏ها رسيدگي نموده ، و ليست اسامي زندانياني كه به حسب شرع‏مقدس عفوشان مانعي ندارد تهيه و نزد اينجانب بفرستند . لازم‏است مسئولين امور در تهيه اين ليست سختگيري ننمايند و هرچه بيشتر كوشش نمايند تا زندانيان به مردم عزيز ما ملحق شده و همگام باآنان راه انقلاب اسلامي را بپيمايند . مقتضي است تاكيد كنم تا در اين امر مسامحه نشود . و همانطور كه قبلاً تذكر دادم دادستانيها و محاكم قضايي موظفند در اسرع وقت ممكن به پرونده‏هايي كه به عللي رسيدگي به آن به تعويق افتاده است رسيدگي نموده و آنان را در اولويت قرار دهند .
( پيام امام به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۶ ، ص ۵۰ - ۴۹ )
۶۰/۱۱/۲۲

برنامه‏ريزي مقدمات عفو
من امروز مي‏خواهم تاكيد كنم در اين امر كه راجع به اين محبوسين - البته به استثناي آنهايي كه ما به حسب امر خدا نمي‏توانيم عفو كنيم - باز تاكيد كنم كه زودتر اين قضيه تمام بشود و آقاي موسوي
( آيت الله سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي ، رئيس وقت ديوان عالي كشور )
به همه جا ، همه شهرستانها سفارش كنند كه زودتر اين كار را انجام بدهند و رسيدگي زودتر بشود تا ان‏شاءاللَّه ، براي عيد جديد يك عده چشمگيري از اينها و اگر مي‏شود ، همه آنهايي كه مي‏شود ، آنها را عفو كرد . حالا گناه دارند ، يك گناهي است كه قابل عفو است ، انحراف دارند انحرافي است كه قابل عفو است ، تهيه كنند و براي عيد جديد كه مي‏آيد بفرستند تا ان‏شاءاللَّه ، اينها عفو بشوند .
( بيانات امام در جمع مسئولين كشور ، صحيفه نور ج ۱۶ ، ص ۵۲ )
۶۰/۱۲/۳

عفو گروهكهاي ضدانقلاب
من در آن نوشته‏اي ( مراد ، فرمان هشت ماده اي خطاب به مسئولان بلند پايه قضائي و مملكتي است )
هم كه نوشتم راجع به ، ضد انقلاب را استثنا كردم . و من مع ذلك گاهي مي‏بينم سوال مي‏كنند كه راجع به اينها چي . خوب ، من از اول گفتم كه آنها حسابشان از اين مسائل جداست . آنها نه عفوي حالا در كار است برايشان مگر اينكه خيلي تشخيص بدهند كه نه ، ديگر حالا منقلب شده واقعاً ؛ والّا ما نمي‏توانيم حالا با ضد انقلاب يك جوري رفتار كنيم كه فردا باز يك اجتماعي بكنند و يك غائله‏اي براي ايران ايجاد كنند ، براي اسلام ايجاد كنند . اسلام به ما اجازه نمي‏دهد اين را .
( بيانات امام در جمع مسئولان و حكام شرع دادگاهها ، صحيفه نور ج ۱۷ ، ص ۱۷۸ )
۶۱/۱۱/۱۸

رويه بر عفو و رحمت
متصديان امور و شوراي‏عالي قضايي و ستاد پيگيري كوشش نمايند كه با سرعت به زندانها و حال زندانيان رسيدگي نموده و از كساني كه از عفوشان ضرري به جمهوري اسلامي نمي‏خورد و مستحق عفو هستند صورتي تهيه و عفو آنان را تسريع نمايند . و كساني كه اسلام براي آنان جزا مقرر فرموده ، تكليفشان را تعيين كنند و پس از اجراي حكم خدا ، اگر فساد ايجاد نمي‏كنند ، آزادشان نمايند ، و بالاخره رويه را بر عفو و رحمت قرار دهند . لكن با مفسدان و گروهكهاي فاسد و مفسد با شدت عمل ، رفتار كنند ، مگر آنكه توبه كنند و ثابت شود كه توبه آنها جدي است كه با ضمانت مي‏شود آزاد كرد .
( بيانات امام به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۷ ، ص ۵ - ۲۰۴ )
۶۱/۱۱/۲۲

فوريت رسيدگي و عفو
شوراي‏عالي قضايي و ستاد پيگيري در بررسي وضع زندانيان تسريع نمايند . و هر كس استحقاق عفو دارد به فوريت معرفي نمايند تا عفو شوند و به زندگي آزاد خود ادامه دهند ، و ان‏شاءاللَّه عضو فايده بخش و فعال براي ميهن خود گردند .
( بيانات امام به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۸ ، ص ۲۳۷ )
۶۲/۱۱/۲۲

بالا
فهرست اصلي


  * احكام عفو

عفو به مناسبت نيمه شعبان
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب آقاي دادستان دادگاههاي انقلاب اسلامي كشور
نظر به اينكه در نيمه شعبان معظم ۹۹ - روز ميلاد مسعود حضرت‏ولي عصر - كليه متهمين كه در رژيم سابق مرتكب تقصيراتي‏شده‏اند ، به استثناي اشخاصي كه ذيلاً ذكر خواهد شد ، موردعفو قرار گرفته ، لازم است دستور دهيد تمام دادگاههاي انقلاب‏اسلامي سرتاسر كشور در اسرع وقت به پرونده متهمين رسيدگي نموده ، و بخشوده شدگان را فوراً آزاد نمايند . استثنا شدگان عبارتند از :
۱ - كساني كه شخصاً مبادرت به قتل شخص يا اشخاصي نموده‏اند .
۲ - آنهايي كه دستور قتل شخص يا اشخاصي را صادر كرده‏اند .
۳ - افرادي كه زندانيان را شكنجه داده و يا دستور آن را داده‏اند .
۴ - اشخاصي كه به نحوي از انحا از بيت المال سوء استفاده نموده‏اند .
ضمناً توجه داشته باشيد كه بخشودگي مذكور شامل كساني كه قبل از عفوِ پانزده شعبان نود و نُه ، حكم دادگاه درباره آنها صادر شده است‏نمي‏شود . و نيز بعد از حكم عفو اگر كسي مرتكب جرمي شد ، بايد تعقيب و مجازات شود . و اكيداً اعلام كنيد كه هيچ كس حق ندارد مستقيماً متعرض قواي انتظامي ، ارتش ، ژاندارمري و شهرباني بشود ؛ و متهمان در اين دستگاهها بايد به وسيله روساي خودِ آنان تسليم دادگاه‏شوند ، و متخلفين از اين امر ، مورد تعقيب و مجازات قرار گيرند . روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمان امام به دادستان دادگاه هاي انقلاب ، صحيفه نور ج ۸ ، ص ۱۳۹ )
۵۸/۴/۲۵

عفو به مناسبت عيد غدير
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب آقاي دادستان كل انقلاب اسلامي ايران
به مناسبت حلول عيد سعيد غدير - مبدا نصب امامت امت - تمام كساني كه در دادگاههاي انقلابي جرمهاي آنان طوري بوده كه كمتر از دوسال محكوم به حبس شده‏اند مورد عفو قرار گيرند . دستور دهيد به پرونده‏هاي آنان به اسرع وقت رسيدگي و آنان را آزاد كنند . لازم است به شكرانه اين نعمت از خطاهاي خود در پيشگاه خداوند متعال توبه كنند . روح‏اللَّه الموسوي الخميني ۶۱/۱۱/۲۲
( فرمان امام به دادستان كل انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۰ ، ص ۱۷۲ )
۵۸/۸/۱۸

دقت در عفو زندانيان
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
هيچ‏گاه در ذهن من خطور نكرده و نمي‏كند كه شما ( اعضاي هيات سرپرستي و عفو زندانها )
خداي ناكرده ذره‏اي خلاف واقع عمل كرده باشيد . من به شما علاقه دارم و همگي شمارا مي‏شناسم و همه شما مورد تاييد من هستيد . ولي مطلبي را كه‏من بايد تذكر دهم اين است كه همه ما بايد احتياط را به طور كلي مراعات كنيم . هم شما و هم من هيچ كدام نمي‏خواهيم كه حتي يك نفر بيگناه در زندان بماند ، ولي اين اسباب آن نشود كه كساني كه گنهكارند به سزاي اعمالشان نرسند . ديديد كه منافقين در دانشگاه چه كردند . همه مي‏گويند آنهايي كه آدم كشته‏اند بايد مجازات شوند . البته من هروقت هر حرفي را ميزنم هر كس بر طبق سليقه خود از آن برداشت‏مي‏كند . هر كس هر چه مي‏خواهد بگويد ، شما به كارتان ادامه دهيد . من از دوران اواخر طلبگي‏ام شما را مي‏شناسم و بشما اطمينان دارم .
كار شما خدمتي است بزرگ . سعي كنيد هيچ كس بيخود در زندان نماند . خداوند شمارا تاييد نمايد و موفق كند .
( اسناد منتشر نشده )
۶۳/۱۲/۲۶

تاييد هيات عفو زندانيان
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
حضرات حجج اسلام ، هيات محترم عفو - دامت افاضاتهم
بنا به گزارش واصله ، بعضي از مسئولين در مورد انحلال هيات عفو ، كه مورد احترام و اطمينان اينجانب مي‏باشند ، مطالبي نوشته‏اند كه واقعيت ندارد ، و چنين انحلالي صورت نگرفته است . وحضرات آقايان بايد توجه داشته باشند اينگونه مسائلي كه موجب رنجش خاطر همگي ماست نبايد سبب دلسردي در كارها باشد ؛ زيرا شما براي خدا كار مي‏كنيد ، و او از شما راضي و خشنود است .
من به قوه قضاييه توصيه مي‏كنم كه با روي گشاده شما را در سراسر كشور ياري دهند . و شما نيز همچون گذشته با احتياط و دقت به كارتان ادامه دهيد . و بدانيد كه شما مورد تاييد اينجانب هستيد . خداوند به همه ما اين توفيق را عنايت فرمايد كه هر چه بهتر بتوانيم به اسلام و مسلمين خدمت كنيم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه . روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( نامه امام به هيات عفو زندانيان ، اسناد منتشر نشده )
۶۵/۱۰/۲

عفو زندانيان گروهكي
بسمه تعالي
جناب حجت الاسلام ، آقاي ري شهري ، وزير محترم اطلاعات - دامت افاضاته
با پيشنهاد شما مبني بر عفو عمومي زندانيان گروهكي موافقت‏مي‏شود . و اميدوارم خانواده‏هاي محترم زندانيان گروهكي فرزندان خود را نصحيت كنند تا دست به كارهايي نزنند كه موجب‏ناراحتي مجدد خود و خانواده‏هايشان گردد . ان‏شاءاللَّه مسئولين نظام اسلامي با مهرباني و برادري با آنها برخورد نموده ، و با ايجادتسهيلات شغلي موجب دلگرمي آنان گردند . از خداوند متعال مي‏خواهم راه هدايت و درستي را نصيب همه بفرمايد . والسلام عليكم . روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( موافقت با عفو زندانيان گروهيكي ، صحيفه نور ج ۲۱ ، ص ۸۱ )
۶۷/۱۱/۱۹

عفو روحاني‏نمايان تائب
بسمه تعالي
جناب حجت الاسلام آقاي رازيني - دامت افاضاته
با عفو كليه محكومين به حبس توسط دادگاه ويژه روحانيت ، در صورتي كه به نظر دادگاه تنبّه نسبي پيدا كرده و آزادي آنها ضرري براي جامعه اسلامي نداشته باشد . موافقت مي‏شود .
روح اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
( اين فرمان در پي درخواست مورخ ۶۷/۱۱/۲۹ حجت‏الاسلام علي رازيني ، حاكم شرع دادگاه ويژه روحانيت داير به عفو و آزادي محكومان دادگاه ويژه روحانيت به مناسبت آغاز دومين دهه پيروزي انقلاب اسلامي ايران صادر شد . )
۶۷/۱۱/۲۹

واگذاري عفو به ديوان‏عالي كشور
بسمه تعالي
با تشكر از زحمات ارزشمند حضرات حجج اسلام آقايان : محمدمحمدي گيلاني ، محمد موسوي بجنوردي ، سيد محمد ابطحي و مهدي قاضي به اطلاع مي‏رسانم كه هيات عفو كما في السابق داراي همان اختيارات مي‏باشد . تنها فرق اين است كه از اين پس [درخواستها] از طريق رياست محترم ديوان‏عالي كشور به اينجانب مي‏رسد .
خداوند ان‏شاءاللَّه توفيق بيشتر عنايت فرمايد تا خدمات بيشتري بنماييد . والسلام عليكم و رحمه اللَّه .
روح اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۸/۲/۱۵

بالا
فهرست اصلي


فصل سوم - اصول حاكم بر قوانين و تشكيلات قضائي   * اصل استقلال

عدم توجه به توصيه ناحق
كسي كه مجرم است بايد به جزاي خودش برسد و توصيه از احدي قبول نبايد بشود . من اين را كراراً گفته‏ام ، اگر از من توصيه براي كسي آمد ، از دفتر من براي كسي توصيه آمد ، از كساني كه به من مربوطند توصيه آمد ، بزنيد به ديوار ! قاضي نبايد تحت تاثير كسي باشد . قاضي آزاد است و بايد در محيط آزاد عمل بكند . توصيه‏ها را هيچ به آن اعتنا نكنيد . اگر يكوقت توصيه بحقي است كه خوب ، آن وقت شما البته بايد توصيه بحق را رسيدگي بكنيد . بر فرض كه توصيه هم نشود ، بايد رسيدگي بكنيد . اگر خداي نخواسته يك توصيه‏اي است كه ناحق است ، هيچ نبايد به آن اعتنا كرد . در هر صورت قاضي مستقل است و خودش بايد نظر بدهد ؛ لكن خدا را شاهد ببيند . اين قلمي كه دست مي‏گيرد قلمي است كه ممكن است كه آبروي يك مُسْلِمي را از بين ببرد ؛ و ممكن است احقاق حقي بكند . و همين‏طور در همه اموربايد خداي تبارك و تعالي را ناظر و حاضر ببينيد .
( بيانات امام در جمع حكام دادگاههاي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۹ ، ص ۲۸۶ )
۵۸/۷/۲۰

استقلال و نظم اداري
راجع به نظم و اينكه روي يك موازين باشد . شوراي قضا اگر يك چيزي را گفت ، شما نگوييد كه من خودم مستقلّم و مي‏خواهم چه بكنم . اين غير نظم است ، اين نظم نيست . هر كس در خودش اينطور مي‏بيند كه اگر بيايد گوش نمي‏دهد به اينكه يك نظمي باشد ، برايش جايز نيست تصدّي اين امر ؛ برود كنار ، الزامي نيست هر كس كه به خودش اين را مي‏بيند كه وقتي آمد روي موازين عمل بكند و روي نظام عمل بكند و شوراي قضايي اگر يك چيزي را گفتند بپذيرد ، ان‏شاءاللَّه ماجور باشد پيش خداي تبارك و تعالي . اين را شما يكي از عبادات حساب بكنيد كه قوّه قضاييه هستيد و قضا مي‏كنيد و احقاق حق مي‏خواهيد بكنيد ، اين يكي از عبادات الهي است .
( بيانات امام در جمع قضات دادگاههاي انقلاب اسلامي ، صحيفه نور ج ۱۳ ، ص ۱۷ )
۵۹/۵/۲۵

رسيدگي مستقل و قاطع
آقايان قضات واجد شرايط اسلامي ، چه در دادگستري و چه در دادگاههاي انقلاب بايد با استقلال و قدرت بدون ملاحظه از مقامي احكام اسلام را صادر كنند ، و در سراسر كشور بدون مسامحه و تعويق به كار پر اهميت خود ادامه دهند .
( فرمان هشت مادهاي امام خطاب به قوه قضائيه ، صحيفه نور ج ۱۷ ، ص۱۰۵ )
۶۱/۹/۲۴

توجه به اصل استقلال
من اميدوارم كه آقايان علمايي كه الان مشغول هستند و بعدها هم ان شاء الله مي آيند و مشغول ميشوند ، توجه بكنند كه مستقل هستند و كسي حق اينكه هيچ نقشه اي ، هيچ دخالتي در كار آنها بكند ندارد .
( بيانات امام در جمع اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ج ۱۸ ، ص ۱۷۰ )
۶۲/۸/۲۹

استقلال ، اصلي الهي
از نكاتي كه تذكر بدهم اين است كه قوّه قضاييه همان طوري كه آقا ( آيت الله سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي ، رئيس اسبق ديوان عالي كشور )
فرمودند يك قوّه مستقل بايد باشد . يعني در همه جاي دنيا اين اسم هست كه قوّه قضاييه مستقل است . حالا مادر كشور خودمان كه استقلال داده است اسلام به قوّه قضاييه و قاضي و قوّه قضاييه مستقل است و هيچ كس نبايد در آن دخالت بكند . قضات نبايد گوش به هيچ كس بدهند جز آنكه براي خدا كار خودشان را انجام بدهند ، حق را ملاحظه بكنند . اگر فرض كنيد كه يك جايي را ديدند حق است ، اگر تمام كشورايران به آنها چيز بكنند كه به آن طرف حكم بدهيد ، نكنند . خدا اينطور مقرر فرموده است ، بايد شما به حق برسيد . كار به اينكه اين رفيق فلان است ، اين دوست فلان است ، اين پسر فلان است ، اين خود فلان است ، خير ، كاري به اين كارها نداشته باشيد . بايد شما به همان طوري كه شرع مقدس امر فرموده است قضاوت كنيدو مستقل در قضاوت باشيد و محتاط در قضاوت . احتياط در قضاوت كنيد ، توجه بكنيد كه نبادا يك مظلومي‏حقش ضايع بشود يا يك نفري زايد بر آن مقداري كه بايد جريمه بشود يا - براي - تعزيز بشود ، يا - به - چه بشود ، زايد بر او نباشد . گرفتاري دارد اين مسائل ، بايد اين را خيلي توجه بكنيد . و من اميدوارم كه آقايان علمائي كه الآن مشغول هستند و بعدها هم ان‏شاءاللَّه مي‏آيند و مشغول مي‏شوند ، توجه بكنند كه مستقل هستند و كسي حق اينكه هيچ نقشه‏اي ، هيچ دخالتي در كار آنها بكند ندارد . و البته روي موازين شرعي اگر اشتباه ثابت شد ، آن وقت روي همان موازين شرعي عمل مي‏شود .
( بيانات امام در جمع اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ج ۱۸ ، ص ۱۶۹ - ۱۷۰ )
۶۲/۸/۲۹

مداخله غيرقانوني
قوه قضاييه ، كه ملجا و پناهگاه مردم ستمديده است ، قوه‏اي است مستقل و هيچ مقامي حق دخالت در آن را ندارد . و اگر كساني پيدا شوند كه ندانسته در امور قضايي دخالت مي‏كنند ، بايد بدانند كه برخلاف دستورات شرعيه و نظام جمهوري اسلامي عمل كرده‏اند . و اگر دانسته تخلف مي‏كنند ، مستحق عقاب و تعقيب‏ هستند .
( پيام امام به مناسبت پنجمين سالگرد پيروزي انقلاب ، صحيفه نور ج ۱۸ ، ص ۲۳۴ )
۶۲/۱۱/۲۲

مفهوم استقلال
مطلبي كه من بايد به عموم مردم و بخصوص آنهايي كه در كارهاي كشور و مملكت دست دارند تذكر دهم ، اين است كه قوه قضاييه قوه‏اي است مستقل ، و معناي استقلالش اين است كه در صورتي كه حكمي از قضات صادر شد ، هيچ كس حتي مجتهد ، ديگر حق ندارد آن را نقض و يا در آن دخالت نمايد . و احدي حق دخالت در امر قضا را ندارد و دخالت كردن ، خلاف شرع و جلوگيري از حكم قضات هم برخلاف شرع است . . .
من باز عرض مي‏كنم كه استقلال قضايي معنايش اين است كه اگر قاضي حكمي كرد ، احياناً رسيدگي به آن حكمْ مرجع دارد و غير از آن ، هيچ كس حق دخالت ندارد . من اميدوارم كه آقايان در قوّه قضاييه موفق باشند كه به طور شايسته و با قدرت عمل كنند ، و اميدوارم ملت و مجلس و دولت هم پشتيبان آنان باشد كه خداي نخواسته صدمه‏اي به آن وارد نشود .
( بيانات امام در ديدار با اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ج ۱۹ ، ص ۸۷ )
۶۳/۱۰/۲

بالا
فهرست اصلي

 *English
Lawyer Search <  
Francias* 

 *كانون جهاني (IBA)
اتحاديه كانونها
 *مصوبات
 *مجمع عمومي
 * شوراي اجرائي
 *كميسيون‌انفورماتيك
كانونهاي وكلا
 *مركز
 *فارس
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان و لرستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي
 *بوشهر
 *زنجان

امور وكلا و كارآموزان  *فهرست اسامي
 *مصوبات كانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا

پيش‌نويس‌لايحه‌وكالت
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *مجله حقوقي
 *نشريه داخلي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *لوايح و اوراق
 *مراجع رسيدگي
 *پرسش و پاسخ

سايتهاي‌اطلاع‌رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي