مجله كانون وكلاي دادگستري مركز
دوره جديد - شماره ۷ ( شماره پياپي ۱۷۶ )
(صفحه۸)
فهرست اصلي
فهرست:

  * اصول حقوقي حاكم بر ماهواره ها - دكتر محمدحسن بردبار وكيل پايه يك دادگستري


  * گوشهاي از تاريخ محاكمات در ايران
  * كانون وكلاي دادگستري به دريافت گواهينامه عضويت كانون بين المللي كانون وكلاي دادگستري نايل شد
  * گزارش درباره باشگاه وكلاي دادگستري
-------------------------------------------------------------


  * اصول حقوقي حاكم بر ماهواره ها - دكتر محمدحسن بردبار وكيل پايه يك دادگستري



دكتر محمدحسن بردبار
وكيل پايه يك دادگستري

اصول حقوقي حاكم بر ماهواره ها
ديباچه
چندين دهه بيش نيست كه ماهوارهها چرخشي سنگين ، گرداگرد زمين اغاز كردهاند و اندك اندك از هر روزنهاي به ديدگان انديشه ، به سرسراي احساس و عاطفه و خانههاي خصوصي و عمومي ادميان سرك ميكشند . با چنان نيرويي فراگير ، چتر نفوذي دگرگونساز و چشمگير بر فراز فرهنگها ، زبانها ، لهجهها و اداب و رسوم ملتها در پنج قاره افراشتهاند كه حتي ديرينهترين فرهنگها و تمدنهاي انساني را كمتر ياراي گريز از سايه روز افزونشان است . هنگامي كه در سال ۱۹۵۷ نخستين ماهواره يا قمر مصنوعي ، در گرد زمين ، گردش اغاز كرد و در سال ۱۹۶۲ ، ماهوار تلويزيوني « تل استار » فعاليت ماهوارهاي را در مدار زمين و در گستره فضاي فراجوٌ يا ماوراي جوٌ گسترش داد ، هرگز گمان نميرفت كه اين ابزار مخابراتي ، با بهره گرفتن از اصل گردش ازاد اخبار و اطلاعات در دنياي ارتباطات و با توسل به حقوق بنيادين بشر و حق به رسميت شناخته شده شهروندان ، كمكم بهانه تاخت و تازها و تهاجمات كنترل ناشده ماهوارهها بر ارزشهاي فرهنگي و اخلاقي ملل گردد . فعاليت ماهوارهها ، مشكلات و سئوالات حقوقي بسياري را پيرامون حدود و ثغور ازادي عمل اين رسانه ، نقض حاكميت دولتها ، دخالتهاي مستقيم و غير مستقيم در امور داخلي كشورها و مسائلي نظير انها در پي اورد و اعتراضات بسياري از كشورهاي گيتي را برانگيخت . ولي تا زمان پخش اخبار و اطلاعات معارض با سياست جنگي امريكا و انگلستان توسط شبكه تلويزيوني ماهوارهاي جزيره در جريان جنگ عليه تروريسم در افغانستان پس از ماجراي تروريستي ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ نيويورك و واشنگتن ، هيچ گوشي را اماده شنيدن اعتراض از هيچ ناي ازادهاي نبود . پس از ان تاريخ بود كه كشورهاي طرفدار ازادي عنان گسيخته ماهوارهها دريافتند كه نبود يك نظم و قاعده حقوقي و فقدان چهارچوب و حدودي براي ارسال برنامههاي ماهوارهاي ، ميتواند به تيغي دو لبه دگرگون گردد . اين كه جامعه جهاني در پاسخ به مسائل حقوقي كه با ظهور و حضور ماهوارهها ، گام بر سرسراي حقوق بينالملل گذاشته ، چه اقداماتي كرده و بر چه اصولي پاي فشرده است و نظام حقوقي ايران در كدام جايگاه اين مسير پرسنگلاخ و پيچيده ايستاده يا نشسته است ، دست مايه اصلي اين نوشتار كوتاه مهلت است .

الف ـ ماهوارهها و حقوق بينالملل
۱ ـ ماهوارهها و گردش ازاد اطلاعات
با اغاز فعاليت انسان در فضاي فراجوٌ و شروع رقابت مدعيان فناوري نوين و پيشرفته فضايي ، قانونمند كردن و تهيه و تنظيم يك رژيم حقوقي پذيرفته شده ذهن جامعه جهاني را به خود مشغول ميكند . نخستين مسئله حقوقي كه پيش از پديدار شدن اختلاف ناشي از تهاجم فرهنگي برنامههاي تلويزيوني از طريق ماهوارهها بين كشورهاي با فرهنگهاي متفاوت بروز ميكند ، موضوع حاكميت كشورها بر فضاي بالاي سرزمينشان است . قبل از اين ، اصل حاكميت دولتها بر قلمرو زميني ، دريايي و هوايي و برفضاي بالاي كشورشان ، استفاده كشورهاي ديگر از حريم هوايي انها را بدون اجازه بر نميتابيد . ولي ارسال امواج الكترومغناطيس حامل برنامههاي مخابراتي و راديويي و تلويزيوني و عبور ماهوارهها كه با اعتراض موثر هيچ كشوري رو به رو نشد ، اين اصل حقوق بينالملل را ناديده گرفت . كشورها عبور و فعاليتهاي مختلف ماهوارهها را بر فراز جوٌ بالاي خاكشان ، نقض حاكميت خود نميپنداشتند و حقوق بينالملل نيز به نوبه خود به شكل دادن قاعدهاي پرداخت كه به موجب ان فضاي فراجوٌ از حيطه حريم فضايي كشورها بيرون ميشد و حاكميت كشورها بر فضاي بالاي سرشان تنها تا جوٌ زمين قابليت اعمال مييافت . اين واقعيات همراه با گسترش مشاركت كشورهاي مختلف جهان در بهرهگيري از ماهوارهها به تدريج ارسال برنامههاي راديويي و تلويزيوني را ، چنان حقي بنيادين در چهارچوب اصل ازادي گردش اطلاعات وارد حقوق بينالملل كرد .
۲ ـ ماهوارهها و نقض حاكميت دولتها
هنگامي كه ماهوارهها جولاني مدام بر گرد زمين را اغاز كردند تنها به عبور و حضور در فضاي فراجوٌ بسنده نكردند ، بلكه كمكم ورودي دزدانه و نامرئي به خلوتگاه حاكميت ملي دولتها يافتند . توانايي شگفتانگيز ماهوارهها در گستراندن سايه بر بخش پهناوري از زمين و ارسال سيگنالهاي حامل برنامههاي تلويزيوني به سراسر كره خاكي ، ابزاري مناسب و شمشيري محارب در دستان مهاجمان عنان گسستهاي شد تا در روشنايي سيارات اتشين كهكشان ، به « راهزني ماهوارهاي » يا « تجاوز سيگنالي » بپردازند و پنهان و اشكارا به دخالت در امور اجتماعي ، فرهنگي و سياست داخلي كشورها دست يازند و باورها و ارزشهاي ديني و اخلاقي و سنت بومي و ملي ملتهاي مختلف را به چالش كشانند . گسترش روزافزون ارسال برنامههاي تلويزيوني از طريق ماهوارهها و همهگير شدن استفاده از وسايل و تجهيزات دريافت از ماهواره و همچنين هجوم برخي از برنامههاي ارسالي به فرهنگ و مذهب و اخلا ملل گيتي ، موجب اعتراض اشكار و نهان كشورهاي داراي فرهنگهاي متفاوت به ارسال كنندهها گرديد . از ان پس ، اين ضرورت همه جا احساس ميشد كه جامعه جهاني بايد در چارچوب حق حاكميت دولتها و با در نظر گرفتن فرهنگهاي مختلف ، يك اجماع بينالمللي را در تعيين محدوده ازادي پخش برنامههاي ماهوارهاي پيدا كند . نگارنده را نظر اين است كه كشورهاي جهان بايد به منظور تنظيم مقرراتي مشخص و تعيين ضوابط و حدود برنامههاي ماهوارهاي و راههاي مقابله با پخش برنامههاي مخرب و مغاير با ارزشهاي پذيرفته شده جهاني ، نخست برنامههاي مخالف با فرهنگها و مذاهب مختلف جهان را تعريف كنند و انگاه اصول اساسي مورد پذيرش همه كشورها را تدوين و مرجعي را براي رسيدگي و مجازات نقضكنندگان ان اصول تاسيس نمايند . شيوه و روش قانوني ديگري كه براي مقابله با پخش كنندگان برنامههاي مخرب ماهوارهاي ميتوان پيشنهاد كرد ، انعقاد قراردادهاي دو جانبه يا چند جانبه بين كشور ارسال كننده و كشور يا كشورهاي دريافت كنندهي برنامههاي ماهوارهاي است كه در انها ، از جمله مرجع رسيدگي به تخلفات پيشبيني ميشود و محدودههاي ازادي پخش كنندگان برنامههاي ماهوارهاي كه براي يك يا چند كشور معين برنامه ارسال ميكنند ، تعيين گردد .

ب ـ ماهوارهها و مواضع كشورهاي مختلف
كشورهاي مختلف جهان ضمن انجام تلاشهايي از طريق سازمان ملل ، در برابر تهاجم و مشكلات ناشي از برنامههاي ماهوارهاي ، مواضع و تدابير گوناگوني اتخاذ كردهاند كه برخي از انها چنيناند :
۱ ـ طرفداران ازادي مطلق ماهوارهها
گروهي از كشورهاي توسعه يافته نظير ايالات متحده امريكا با رد نظر كشورهايي كه معتقدند براي ارسال برنامههاي ماهوارهاي ، كشور ارسال كننده و تهيه كنندگان برنامهها بايد از كشور يا كشورهاي دريافت كننده اجازه بگيرند ، اظهار ميدارند كه كسب اجازه قبلي با اصل ازادي گردش اطلاعات مغايرت دارد و از جمله ، با ماده ۱۹ اعلاميه جهاني حقوق بشر ، ماده ۱۹ ميثا حقوق مدني و سياسي مصوب ۱۹۶۶ ، ماده ۱۰ كنوانسيون اروپايي حقوق بشر ، ماده ۱۳ كنوانسيون امريكايي حقوق بشر مصوب ۱۹۶۹ و منشور افريقايي حقوق بشر و مردم مصوب ۱۹۸۱ سازگار نيست . هر چند اين كشورها هيچ گونه منعي را در برابر برنامههاي ارسالي ماهوارهها جايز نميدانند ، ليكن ان چنان با برنامههاي منطبق با فرهنگ و ارزشهاي خود برنامه تهيه و در اختيار ملت خويش ميگذارند و چنان انان را تغذيه اطلاعاتي ، خبري و تفريحي و سرگرمي و خلاصه اشباع ذهني ميكنند كه هيچ كس جز متخصصين و فعالان رسانهها يا سياستمداران و دانشمندان سراغ برنامههاي ماهوارهاي را براي پر كردن اوقات فراغت خود نميگيرد تا در معرض تاثير تهاجم فرهنگي ماهوارهها قرار گيرد .
در برابر اين گروه از كشورها ميتوان اين نظر را ابراز داشت كه ازادي انتشار و گردش اطلاعات و ازادي بيان و عقيده درست است كه از حقوق اساسي بشر است و در اعلاميه جهاني حقوق بشر و در مقررات بسياري از ميثاها و معاهدات بينالمللي و منطقهاي منعكس شده است ، ليكن مقررات مربوط به ازادي گردش اطلاعات مطلق نيست . بند ۲ ماده ۲۹ اعلاميه جهاني حقوق بشر ، بند ۳ مكاده ۱۹ ميثا حقوق مدني و سياسي ، بند ۲ ماده ۱۰ كنوانسيون اروپايي حقوق بشر و بندهاي ۴ و ۵ ماده ۱۳ كنوانسيون امريكايي حقوق بشر ، براي گردش ازاد اطلاعات حدودي را تعيين كردهاند كه احترام به حقوق و حيثيت ديگران ، حفظ تماميت ارضي ، منافع ملي ، امنيت داخلي ، نظم عمومي و حفظ سلامت و اخلا عمومي از جمله انها هستند . « معاهده فضاي فراجوٌ » كه ازادي كاوش و بهرهبرداري از فضاي فراجوٌ و پخش برنامههاي ماهوارهاي را پذيرفته است ، براي ازادي پخش برنامههاي ماهوارهاي ، در مضمون و محتوي قائل به حدودي است كه در حقوق بينالملل تعريف شده است . بنابراين ، ازادي گردش اطلاعات و اخبار و ازادي بيان اولا ، نبايد با اصول حقوق بينالملل مغاير باشد و براي ايجاد نظم و امنيت و مراقبت از سلامتي جسمي و اخلاقي جامعه ، دولتها حق دارند قوانين لازم را تهيه و اجرا كنند . ثانيا ، نبايد با اصل ممنوعيت مداخله در امور داخلي سايركشورها در تعارض باشد . هيچ كشوري مجاز نيست از طق سياسي ، اقتصادي ، نظامي و فرهنگي و با بهره گرفتن از ابزارهاي گوناگون ، از جمله ، ماهوارهها در امور داخلي ساير كشورها مداخله كند و اتش ناامني و اشوب را برافروزد و يا با تهاجم به ارزشهاي ملي و اخلاقي ، احساسات ملل ديگر را جريحهدار كند .
به هر حال ، وقايع پس از ماجراي تروريستي ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ نيويورك و واشنگتن در پاييز سال ۱۳۸۰ و اعتراض ايالات متحده به شبكه تلويزيون ماهوارهاي « جزيره » كه اخباري را در تعارض با سياست رسانهاي ـ جنگي امريكا و انگلستان در جريان جنگ عليه تروريسم در افغانستان پخش ميكرد ، نشان داد كه عمدهترين كشورهاي طرفدار ازادي مطلق ماهوارهها و ارسال بيقيد و شرط هر برنامه پخش مستقيم ماهوارهاي نيز نسبت به نوع اطلاعات و اخبار و برنامههاي تلويزيوني كه در قلمرو سرزميني و حتي در قلمرو نفوذ سياسي و اقتصادي انها پخش ميشود ، حساسيت دارند . از نوع واكنش اين قبيل كشورها ميتوان دريافت كه احتمالا به تدوين مقرراتي بينالمللي و تعيين ضوابط و حدودي براي ارسال و پخش برنامههاي ماهوارهاي بيتمايل نيستند .
۲ ـ كشورهاي طرفدار گزينش برنامههاي ماهوارهاي
بسياري از كشورهاي اروپايي نظير انگلستان ، فرانسه ، المان ، بلژيك ، هلند و برخي از كشورهاي ديگر ، بدون ان كه اشكارا به مخالفت با ازادي ماهوارهها بپردازند و با شعار دادن موجب موضعگيري سايرين شوند ، بسيار زيركانه و ارام ، روشهايي را برگزيدهاند كه اولا ، متهم به ضديت با ازادي گردش اطلاعات و ايجاد ممنوعيت در استفاده از ماهواره نشوند و ثانيا ، به طور موثر ، مردم ، فرهنگ ملي و قومي ، زبان و ادبيات بومي كشور خود را از تهاجم تغيير دهنده برنامههاي ماهوارهاي دور نگهدارند . اين كشورها ، پيش از ان كه پيشرفتهاي فني . امكان دريافت مستقيم برنامههاي ماهوارهها را توسط گيرندگان خصوصي فراهم سازد ، با استفاده از روش كابلي ، نخست تمامي برنامهها را توسط يك مركز و ايستگاه زميني دريافت ميكردند ، سپس از ميان صدها كانال ماهوارهاي دريافتي ، برنامههايي را كه با زبان ، فرهنگ و مقتضيات قومي و ملي انها سازگار بود ، گزينش نموده ، با كابل به تلويزيونهاي خانگي ميفرستادند . براي مثال كشور المان كانالهايي را به تلويزيون خانهها ميفرستد كه مورد نياز عموم باشد و در بلژيك و هلند كانالهايي كه به زبانهاي نزديك به زبان ان كشورها مثل الماني ، فرانسوي و فلامان يا به زبان انگليسي و تركي و عربي كه مورد تقاضاي اقليتهاي ساكن در ان كشورهاست ، سخن ميگويند ، پخش ميشوند . كساني كه با تقاضا و پرداخت مبلغي ماهيانه بابت كابل ، مايل به استفاده از شبكههاي ماهوارهاي باشند ، ميتوانند اين برنامهها را دريافت كنند . به هر حال ، به قول عوام ريش و قيچي در دست دولت است . هم بدون شعار دادن وغوغا ، هرچه را لازم ميداند براي عموم ميفرستد ، هم بابت ان ، ماهيانه درامدي كسب ميكند و هم هيچ كس به سانسور كردن و مخالفت با حقوق بشر متهمشان نميسازد . مردم نيز بنا به دلايلي ، بسيار راضي هستند زيرا : اولا ، از روز اول ، هرگز چشمشان به جمال تجهيزات دريافت از ماهواره و اصطلاحاتي نظير ديش ، رسيور ، ال ام بي و غيره روشن نشده است و عادت كردهاند كه برنامههاي ماهوارهاي را فقط از طريق تلويزيونهاي خانگي تماشا كنند و همواره ديده به دست متصديان امر دوختهاند تا انچه را كه انها در كشور پخش ميكنند ، ببينند ، ثانيا ، چون دستگاههاي گيرنده خصوصي ، هم گران است و هم جا دادن و تنظيم واستفاده از ان مستلزم هزينه و صرف وقت است و نياز به محل و فضاي مناسب دارد ، كمتر كسي تمايلي به انها نشان ميدهد و ثالثا ، هرگاه مردم منطقهاي يا تكلم كنندگان به زباني ابراز علاقه كنند وتقاضا نمايند كه شبكه مورد نيازشان را به شبكههاي ديگر بيفزايند ، در صورت داشتن برخي شرايط از جمله حد نصابي كه براي تعداد متقاضيان تعيين شده است ، خواسته انان اجابت ميگردد . مثلا ، در يكي از مناطق شهر لاهه و يا رتردام هلند كه در ان جا تعداد زايدي ترك زبان سكونت داشتند ، به درخواست انان يكي از كانالهاي ماهوارهاي تركيه هم پخش ميشد و در منطقهاي كه تعداد عربهاي ساكن بيشتر بود ، يكي از شبكههاي تلويزيوني عربي وجود داشت .
۳ ـ كشورهاي طرفدار ممنوعيت مطلق برنامههاي ماهوارهاي
گروهي از كشورها براي مقابله با هجوم ماهوارهها ، معتقدند كه بايد استفاده مردم را از برنامههاي ماهوارهاي به هر شيوه و روش ممكن منع كرد . برخي از اين كشورها ، نظير امارت سابق افغانستان ، بي ان كه نامي از ماهواره ببرد ، استفاده از دستگاه تلويزيون را به كلي ممنوع اعلام نمود ، و با موضوع ، به قول جامعهشناسان ريشهاي برخورد كرد و برخي ديگر با تصويب قوانين داخلي ، استفاده از تجهيزات دريافت از ماهواره را ممنوع كردند . قوانين و مقررات ايران با ماهواره برخوردي دوگانه داشته است . از يك طرف ، با تصويب « قانون ممنوعيت بكارگيري تجهيزات دريافت از ماهواره » ، هرگونه استفاده اشخاص غيرمجاز را از تجهيزات دريافت از ماهواره در داخل كشور منع كرده و شهروندان ايراني را از حق اساسي دريافت اخبار و اطلاعات مفيد از طريق ماهوارهها محروم كرده است و از طرف ديگر ، با اجاره كانالهاي ماهوارهاي و راهاندازي دو شبكه سحر و جام جم ، به پخش مستقيم برنامههاي تلويزيوني ماهوارهاي خود از سال ۱۳۷۶ و ۱۳۷۸ ، براي خارج از كشور پرداخته است . اين دسته از كشورها هرگز خود را با بحثها و اعتراضات بينالمللي به برنامههاي مخرب ماهوارهاي درگير نميكنند و براي يافتن راه حلي همه جانبه و جهاني تلاشي ندارند .

ج ـ ماهوارهها و اصول حقوقي ملل متحد
تقريبا همزمان با اغاز فعاليتهاي كشورها در فضاي فراجوٌ ، كميتهاي در سازمان ملل متحد تشكيل ميگردد تا براي بهرهگيري صلحاميز از فضا و قانونمند كردن فعاليتهاي فضايي ، فعاليت كند . اين كميته دو اصل اساسي را مورد تاييد رسمي قرار ميدهد : « ( الف ) فضاي فراجوٌ بايد براي اهداف صلحاميز به كار گرفته شود و ( ب ) فضاي فراجوٌ ميراث عمومي تمام بشريت است » . از سال ۱۹۶۳ ، سازمان ملل متحد براي تهيه مقررات و اصولي در رابطه با مسائل فضاي فراجوٌ فعاليت خود را گسترش داده و پنج اصل را در خصوص ماهيت دستيابي به فن اوريهاي نوين و در حال توسعه شامل ماهوارهها به تصويب ميرساند و پنج معاهده يا موافقت نامه درمورد كاوش و استفاده از فضاي فراجوٌ را نيز اماده امضاي كشورهاي مختلف ميكند . اصول حقوقي كه براي فعاليت انسان در فضاي فراجوٌ و براي ماهوارهها تاكنون تهيه و تنظيم شده است و طي پنج اعلاميه به تصويب مجمع عمومي ملل متحد رسيده است ، چنيناند : ۱ ) « اعلاميه اصول حقوقي حاكم بر فعاليتهاي دولتها در كاوش واستفاده از فضاي فراجوٌ » ۲ ) « اصول حاكم بر استفاده دولتها از ماهوارههاي زميني پخش مستقيم جهاني برنامه تلويزيوني » ۳ ) « اصول مربوط به سنجش از راه دور زمين از فضاي فراجوٌ » ، ۴ ) « اصول مربوط به استفاده از منابع انرژي هستهاي در فضاي فراجوٌ و ۵ ) اعلاميه همكاري جهاني در كاوش و استفاده از فضاي فراجوٌ براي منفعت و به نفع همه كشورها ، با نگاه ويژه به نيازهاي كشورهاي در حال توسعه » .
اعضاي ملل متحد ، پس از بحثهاي بسيار سرانجام در سال ۱۹۶۶ به اتفا ميپذيرند كه فضاي فراجوٌ متعلق به تمامي انسانهاست وحق اختصاصي هيچ فرد ، گروه يا ملت نيست . انها اصولي را در اسناد فوقالذكر تنظيم ميكنند تا در حقوق بينالمللي فضا گنجانده شوند ، اصولي مانند : ( الف ) دولتهايي كه از ماهواره براي پخش برنامههاي تلويزيوني استفاده ميكنند ، بايد كشورهاي متاثر از ماهواره را از اقدام خود اگاه كنند و مراكز پخش برنامههاي تلويزيوني از طريق ماهواره را تنها در صورت توافق ساير كشورها تاسيس نمايند ، ( ب ) سنجش و كنترل از راه دور زمين از فضا ( مانند هواشناسي ) به سود همه كشورها انجام گيرد ، ( ج ) در هرگونه ماموريت و اقدام ضروري مربوط به انرژي اتمي ، بايد سيستمي طراحي شود كه اثرات مخرب راديو اكتيو را به حداقل ممكن برساند و ( د ) همكاري بينالمللي براي كاوش و استفاده از فضاي فراجوٌ ، به ويژه براي نيازهاي كشورهاي در حال توسعه ، بايد از اهميت برخوردار باشد .
قطعنامهي « اصول حاكم بر استفاده دولتها از ماهوارههاي زميني پخش مستقيم جهاني برنامه تلويزيوني » ، از كاربردهاي متعدد و چشمگير ماهوارههاي بينالمللي پخش مستقيم در مسائل گوناگون سياسي . اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي در سراسر جهان ياد كرده و تاكيد ميكند كه تدوين اصولي براي پخش مستقيم برنامههاي تلويزيوني در همه گيتي ، موجب تقويت همكاري بينالمللي در راستاي اهداف منشور ملل متحد خواهد شد . در بخش « اهداف و مقاصد » اين اصول امده است كه فعاليتها در زمينه پخش مستقيم جهاني برنامههاي تلويزيوني به وسيله ماهواره بايد به شيوهاي سازگار با حق حاكميت دولتها و اصل عدم مداخله در امور داخلي ساير كشورها و همچنين سازگار با حق همگان براي كاوش ، دريافت و ارسال اطلاعات و نظرات به نحوي كه در اسناد ملل متحد مضبوط است ، صورت گيرد . بخش « قابليت اجرايي حقوق بينالملل » از اصول مذكور ، تاكيد ميكند كه فعاليتهاي مربوط به پخش مستقيم جهاني برنامههاي تلويزيوني از طريق ماهواره بايد براساس حقوق بينالملل شامل « منشور ملل متحد » ، « معاهده اصول حاكم بر فعاليتهاي دولتها در كاوش و استفاده از فضاي فراجوٌ شامل ماه و ساير اجرام سماوي » مصوب ۲۷ ژانويه ۱۹۶۷ ، مقررات ذيربط « كنوانسيون مخابرات بينالمللي و نظامنامه راديويي ان » و مقررات بينالمللي مربوط به روابط و همكاري دوستانه بين دولتها و نيز مقررات حقوق بشر انجام گيرد . بخش « حقوق و منافع » اين اصول ، به حق برابري تمامي كشورها در استفاده از ماهواره براي پخش مستقيم برنامههاي تلويزيوني اشاره ميكند و دسترسي به فناوري ماهواره را حق تبعيضناپذير تمامي كشورها براساس شرايط مورد توافق دو جانبه ميداند .
سازمانهاي تخصصي ملل متحد و اتحاديه مخابرات جهاني نيز در راستاي توسعه و گسترش شبكه مخابرات جهاني به عنوان دستاورد فعاليتهاي فضاي فراجوٌ و به منظور استفاده از مخابرات براي تشويق همكاريهاي بينالمللي تلاشهاي بسياري كردهاند . اين سازمانها ، با تهيه و تصويب موافقت نامههاي بينالمللي متعددي ، كوشيدهاند تا بهرهبرداري از مخابرات در فضا را تا حدودي نظم بخشيده و قانونمند كنند كه « توافق نامه مربوط به سازمان ماهواره مخابراتي بينالمللي » ( اينتل ست ) ، « كنوانسيون مربوط به توزيع سيگنالهاي حامل برنامه منتقل شده توسط ماهواره » و « كنوانسيون مخابرات بينالمللي و پروتكل اختياري » مصوب سال ۱۹۸۲ ، حاصل كوششهاي انها هستند .

نتيجه
پخش برنامههاي ماهوارهاي هدفمند در جهت منافع سياسي ـ مادي از سوي دولتهاي سلطهخواه و تخريب ارزشهاي والاي انساني اداب و سنن و باورهاي ديني و اخلاقي و فرهنگهاي ملل مختلف جهان را در كشورهاي توسعه يافته و كشورهاي در حال توسعه مورد چالشي بيسابقه قرار دادهاند . كشورهاي داراي فرهنگهاي گوناگون و متفاوت با شركت فعال در مجامع و سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي و با مشورت با ساير دولتهاي معترض تلاش كردهاند كه براي برنامههاي ارسالي ماهوارهها قوانين و مقرراتي را تنظيم و تدوين نمايند . ماجراهاي پس از حادثه سپتامبر امريكا ، از جمله اعتراضهاي مكرر ايالات متحده به شبكه تلويزيون ماهوارهاي جزيره ، در خلال جنگ عليه تروريسم در افغانستان ، نشان ميدهد كه حتي كشورهايي نظير امريكا نيز با به خطر افتادن منافعشان اين امادگي را يافتهاند تا نظرات كشورها را بشنوند و براي رسيدن به يك اجماع بينالمللي درباره برنامههاي ماهوارهاي و براي تعيين چارهجويي مشخص جهت برنامههاي پخش مستقيم ماهوارهاي و حدود و ثغور ازادي انها تلاش كنند و يا لااقل مانع ايجاد نكنند . جمهوري اسلامي ايران با تصويب « قانون ممنوعيت بكارگيري تجهيزات دريافت از ماهواره » و برگزيدن اسانترين و كم تاثيرترين شيوه مبارزه با تهاجم فرهنگي ماهوارهها ، هم شهروندان را در داخل كشور از حق گزينش و حق اساسي دريافت اخبار و اطلاعات مفيد از طريق ماهوارهها محروم نموده است و هم مانع هرگونه بحث و گفتوگو و اظهار نظر دولت ايران در مجامع ذيربط داخلي و بينالمللي در مورد وظايف و حقوق حاكم بر ماهوارهها شده است . از انجا كه طبق نظرسنجيهاي انجام شده ، از جمله ، نظرسنجي موسسه ملي پژوهش افكار عمومي ، قانون ممنوعيت استفاده اشخاص حقيقي از تجهيزات دريافت از ماهواره ، تا به حال نه تنها نتوانسته است هدف قانونگذار را تامين كند ، بلكه بر گرايش مردم نسبت به اين رسانه جمعي افزوده است . بنابراين ، پيشنهاد ميشود كه دولت در سياستهاي ارتباطاتي خود تجديد نظر كند و به جاي انفعال و سكوت ، با شركت فعال در مجامع ذيربط بينالمللي و ترغيب كشورهايي كه داراي مشتركات فرهنگي هستند و همچنين بسيج كشورهاي عضو سازمان كنفرانس اسلامي ، اتحاديه عرب و ساير سازمانهاي منطقهاي ، زمينه پذيرش اين واقعيت را فراهم اورند كه چون طبق اصول ملل متحد برنامههاي پخش مستقيم از ماهوارهها بايد داراي چهارچوب و ضوابطي باشد ، لذا ازادي انها نيز بايد تابع حدود و مرزهايي باشد كه مورد قبول تمامي كشورهاي جهان است . چون بهره بردن از فناوري ماهوارهها حق همه ملتهاست ، لذا بايد تدابيري انديشيده شود كه به موجب انها از پخش برنامههايي كه بسياري از كشورها خواستارش نيستند ، جلوگيري به عمل ايد .


فهرست منابع
الف ـ كتابهاي خارجي
Akehurst , Michael , A Modern Introduction to International Law , ۶th ed . , Unwin Hyman , London , ۱۹۸۷
Ganz , Gabriele , Understanding Public Law , ۱st ed . , Fontana Press , London , ۱۹۸۷ .
Petzold , Herbert , The European Convention on Human Rights , Cases and Materials , ۵th ed . , Carl Heymanns Verlag KG , Munchen , ۱۹۸۱
Robertson , Geoffrey & Nicol , Andrew , Media Law , Third ed . , Penguin Books , London , ۱۹۹۲
Wallace , Rebecca M . M . , International Law , ۱st ed . , Sweet & Maxwell ; London , ۱۹۸۶

ب ـ معاهدات بينالمللي
The African [Banjul] Charter on Human and Peoples ‘ Rights , ۲۱ ILM ۵۸ ( ۱۹۸۲ )
The Agreement Relating to the International Telecommuniications Satellite Organization ( INTELSAT ) ( With annexes and Operating Agreement ) ( ۱۹۷۱ )
The American Convention on Human Rights ( ۱۹۶۹ )
The Convention Relating to the Distribution of Programme - Carrying Signals Transmitted by Satellite , ۱۳ ILM , ۱۴۴۴ ( ۱۹۷۴ )
the Declaration of Legal Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space
The Declaration on International Cooperation in the Exploration and Use of Outer Space for the Benefit and in the Interest of All States , taking into Particular Account the Needs of Developing Countries .
The European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Rights
The European Convention on Human Rights , Council of Europe , Strasbourg , ۱۹۷۸
The International Covenant on Civil and Political Rights , U . N . T . S . , No . ۱۴۶۶۸ , vol . ۹۹۹ ( ۱۹۷۶ )
The International Telecommunication Convention and its Radio Regulations
The International Telecommunication Regulations ( Melbourne , ۱۹۸۸ )
The International Telecommunication Convention and Optional Protocol
The Principles Governing the Use by States of Artificial Earth Satellites for International Direct Television Broadcasting
The Principles Relating to Remote Sensing of The Earth From Outer Space
The Principles Relevant to the Use of Nuclear Power Sources in Outer Space
The Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space , including the Moon and Other Celestial Bodies ( the Outer Space Treaty )
The Unnited nations Charter
The Universal Declartation of Humman Rights

بالا
فهرست اصلي


  * گوشهاي از تاريخ محاكمات در ايران

گوشه اي از تاريخ محاكمات در ايران
به نقل از راپرت وزارت عدليه

مجلس بدايت ثاني مشكوه الممالك
۱۵ شهر صفر ۱۳۲۵
ميرزا نصراله خان بشرح عريضه متظلم گرديد كه بيست و يك سال حقوق سهمي موروثي موقوفه پدري را ميرزا رضاي متولي املاك اشتهار نداده است طرف حاضر و پس از تحقيقات لازمه ميرزا رضا بقيد التزام ملتزم گرديد كه تا دوازده روز ديگر تقسيم نامچه و صلح نامه و ساير نوشتجات خودش را از اشتهار حاضر نمايد تا رسيدگي شود و چنانچه در انقضاي مدت حاضر نكرد بلاكلام از عهده ادعاي ميرزا رضا برايد .
شرح دستخط مبارك
بعد از ملاحظه مصالحه و ساير نوشتجات راپرت رسيدگي بدهد حكم انشاء خواهد شد . فرمانفرما


۲۲ شهر صفر المظفر ۱۳۲۵
مجلس بدايت ثاني مشكوهالممالك
ميرزا هاشم بشرح عريضه متظلم شد كه حاج حيدرخان تفنگدار دويست و ده تومان از من بعنف گرفته مدعي حاضر و تحقيقات بعمل امد حاجمزبور بكلي منكر بود و









بصلح و مصالحه بهيچوجه تمكين ننمود و عارض هم سندي در دست نداشت لاعلاج طرفين بقيد التزام مرضيا راجع بمحضر جناب مستطاب شريعتمدار اقاي شيخ فضل اله مجتهد گرديدند كه بقانون شرع ختم مايقال بحلف و احلاف شود .
شرح دستخط مبارك
مجلس اجراء ثبت و مجري دارند فرمانفرما


۲۲ صفر سنه ۱۳۲۵
مجلس ابتدايي ركن الممالك
در باب تظلم عاليجناب شيخ يحيي كه سي و نبتجومان ميرزا ابوطالب خان ياور كمره بدون جهت جبرا از من گرفته است ياور حاضر با حضور متداعيين رسيدگي شد اظهار داشت سي سال قبل شيخ يحيي سرباز بود در ده سال قبل در شيراز اخراج شد ديگر او را نديدهام و ديناريهم ازو نگرفتهام شيخ مشاراليه اظهار داشت كه سرباز بودم موقعي كه مرا اخراج كرد هم سي و پنج تومان از من دريافت كرد هم عوض گرفت لهذا باتفا ارا چون اين از دعوي قديمه ولايات برقراري سرباز بوده شيخ يحيي حق ندارد مطالبه دارد .
شرح دستخط مبارك
دعوي تعدي كه مدت ان سي سال است و در اداره از دوائر دولتي عرض شده است رسيدگي ندارد و چون سندي نيز در دست ندارد و مختص ادعاست تجديد ندارد . فرمانفرما

بالا
فهرست اصلي


  * كانون وكلاي دادگستري به دريافت گواهينامه عضويت كانون بين المللي كانون وكلاي دادگستري نايل شد

كانون وكلاي دادگستري به دريافت گواهينامه عضويت
كانون بين المللي كانون وكلاي دادگستري نايل شد

توفيق دريافت گواهينامه عضويت دايمي كانون بينالمللي وكلاي دادگستري
توسط كانون وكلاي دادگستري ايران از جمله ديگر افتخارات اين صنف توانمند
نظام حقوقي كشور ميباشد . بيفايده نخواهد بود كه بدانيم كانون وكلاي دادگستري
در سال ۱۳۲۶ ( ۱۹۴۷م ) و قبل از تصويب لايحه استقلال كانون وكلاي دادگستري به عضويت كانون بينالمللي وكلاي دادگستري درامده است . قبل از انقلاب خصوصا
تا زمان حيات مرحوم زنده ياد محمود سرشار همه ساله نمايندگان كانون وكلاي دادگستري ايران در جلسات سالانه كانون بينالمللي وكلاي دادگستري ( IBA ) ،
( International Bar Association ) شركت ميكردند و ارتباط نزديكي ميان اين دو نهاد برقرار بود به نحوي كه مدتي مرحوم سرشار به عنوان نايب رييس كانون بينالمللي وكلاي دادگستري انتخاب شدند . پس از انقلاب اسلامي به لحاظ شرايط خاص حاكم بر كشور و مشكلاتي كه براي كانون و انتخابات هيات مديره به وجود امد رابطه كانون وكلاي دادگستري ايران با كانون بينالمللي دادگستري ( IBA ) تقريبا قطع شد . پس از برگزاري مجدد انتخابات هيات مديره كانون مركز ، اهتمام اين هيات در جهت برقراري مجدد ارتباط باپرداخت حق عضويت معوقه ثمر بخشيده و مجددا به عضويت كانون بينالمللي وكلاي دادگستري درامديم . در همايش سراسري كه در سال ۱۳۷۹ در شهر امستردام جهت انتخاب رييس جديد كانون بينالمللي وكلاي دادگستري برگزار گرديد نمايندگان كانون وكلاي دادگستري ايران جنابان اقايان سيدمحمد جندقي كرمانيپور ، دكتر سيدمحمود مصطفوي كاشاني و البرت برناردي شركت كردند و در رايگيري براي انتخاب رييس ، نايب رييس و ساير اعضا و ارگانهاي ( IBA ) مشاركت داشتند . اخيرا كانون بينالمللي وكلاي دادگستري گواهينامه عضويت كانون وكلاي دادگستري ايران از سال ۱۳۲۶ ( ۱۹۴۷م ) را صادر و ارسال كرده است . اصل اين گواهينامه در محل كانون الصا و تصوير ان در ذيل اورده شده است .

بالا
فهرست اصلي


  * گزارش درباره باشگاه وكلاي دادگستري

گزارش درباره باشگاه وكلاي دادگستري

پنجشنبه دوم اسفند ماه يكهزار و سيصد و هشتاد ، كلنگ باشگاه وكلاي دادگستري مركز ، با حضور جمعي از اعضاء هيات مديره كانون وكلا به زمين زده شد . اين زمين به مساحت ۲۰۰۰ متر مربع در تاريخ دوازدهم خرداد ماه يكهزار و سيصد و هفتاد و دو از اداره كل زمين شهري استان تهران به مبلغ سي و هفت ميليون و پانصد هزار ريال خريداري گرديده است . در مورخه سي و يكم مرداد يكهزار و سيصد و هفتاد وهشت ، پس از انجام مطالعاتي از سوي هيات اجرايي احداث اين زمين ، قرارداد مشاوره و نظارت با شركت مهندسين مشاور پين منعقد گرديد . اخيرا در تاريخ سيام اذر ماه يكهزار و سيصد و هشتاد پروانه ساختمان ، بعنوان مجتمع فرهنگي ، از سوي شهرداري منطقه دو صادر گرديده است . در حال حاضر ديواركشي در اطراف اين زمين در حال اتمام است و تاكنون مبلغ ۶۹۹/۲۸۸/۱۵۸ ريال هزينه گرديده است . محل دقيق اين زمين در سعادتاباد ، خيابان يازدهم ، تقاطع خيابان سار اول ، قواره دوم جنوبي و نبش جنوب غربي ميباشد .


بالا
فهرست اصلي

 *English
Lawyer Search <  
Francias* 
 *كانون جهاني (IBA)
اتحاديه كانونها
 *مجمع عمومي
 * شوراي اجرائي
 *كميسيون‌انفورماتيك
كانونهاي وكلا
 *مركز
 *فارس و بنادر
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين و زنجان
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان و لرستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي

امور وكلا و كارآموزان  *فهرست اسامي
 *مصوبات كانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا

پيش‌نويس‌لايحه‌وكالت
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *مجله حقوقي
 *نشريه داخلي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *مقالات حقوقي
 *لوايح و اوراق
 *پرسش و پاسخ

سايتهاي‌اطلاع‌رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي